|
Pagina 2 van 2
Er zijn vele tientallen logo's op voeding te vinden. Veel fabrikanten realiseren zich dat er een grote groep consumenten is die zich niet door alleen de prijs laat leiden, maar ook kwaliteit wil. Dat betekent dus ook de manier waarop het voedsel is geproduceerd en verwerkt. Logo's kunnen helpen om de consument snel inzicht te geven in specifieke eigenschappen of herkomst van een product. Helaas, een groot deel van de logo's is reclame. Het zijn aanduidingen die door de fabrikant op het product zijn aangebracht, maar waar geen deugdelijk controlesysteem aan ten grondslag ligt. De claim kán kloppen, maar als consument weet je dat reclame ook graag een beetje overdrijft.
Daarnaast zijn er logo's die wel betrouwbaar zijn. Hieronder beperken we ons tot de keurmerken die een sluitend controlesysteem hebben. De ‘eigenaar’ van het keurmerk stelt dan vaak de eisen op, maar een onafhankelijke organisatie controleert product en producent.
Milieukeur
Producten met dit keurmerk zijn minder belastend voor het milieu vergeleken met andere producten in dezelfde categorie. Het keurmerk zegt dus niet dat producten in absolute zin milieuvriendelijk zijn. Stichting Milieukeur (SMK) ontwikkelt de eisen samen met producenten, overheid, consumenten- en milieuorganisaties. Het Milieukeur is te vinden op food en non-food producten. Men richt zich op punten waar de meeste milieuwinst te halen valt. Bij agrarische producten gaat het om bestrijdingsmiddelen, (kunst)mest en natuurbeheer. SMK laat de controles doen door onafhankelijke instellingen. Deze moeten erkend zijn door de Raad voor Accreditatie en hebben aangetoond dat zij betrouwbaar controleren.
Europees Ecolabel
Stichting Milieukeur beheert in Nederland ook het Europese milieukeurmerk, het Ecolabel. De naam is verwarrend omdat deze lijkt op het EKO keurmerk in Nederland voor biologische voeding. Er zijn in Europa vijfhonderd bedrijven die producten met een Europees Ecolabel op de markt brengen. Het gaat om non-food producten en om diensten, dus niet om voeding.
Beter Leven
De Dierenbescherming heeft een beeldmerk ontwikkeld voor diervriendelijker productie. Het bestaat uit het logo van de Dierenbescherming met de vermelding ‘Beter leven’ en vier sterren. Eén grote ster staat voor een grote verbetering van dierenwelzijn. De zgn. Volwaard-kip is het eerste product dat het beeldmerk draagt, met één ster. De dierenwelzijnsnormen liggen bijna op het niveau van scharrelkip. Twee sterren staan voor producten die qua dierenwelzijn beter scoren, maar nog niet zo goed als biologische producten. Biologische producten krijgen drie sterren. Vleesvervangers scoren met vier sterren het hoogst.
Keurmerken op vlees
Milieu- en diervriendelijk vlees kan behalve het EKO-keurmerk, Milieukeur of Demeter-keurmerk ook een keurmerk voor scharrelvlees van PROduCERT krijgen.
Scharrelkippen hebben een uitloop naar buiten, meer ruimte in de stal, daglicht en plantaardig voer. Deze eisen zijn op Europees niveau vastgelegd. De meeste scharrelvleeskippen komen uit Frankrijk en worden daar gecontroleerd. Verder zijn ook Nederlandse en Zweedse kippen met dit keurmerk te koop in gespecialiseerde slagerijen en enkele supermarkten. Ook kan een kip het Franse Label Rouge hebben, een keurmerk van het Franse Ministerie van Landbouw. De eisen zijn iets minder streng dan van scharrelvlees. Kippen met het Label Rouge groeien vaak langzaam, en hebben daardoor minder welzijnsproblemen. De kippen hebben meer ruimte dan scharrelkippen.
Scharrelvarkens hebben meer ruimte dan gewone varkens, ze hebben voldoende licht, leven in groepjes en kunnen naar buiten. Er ligt vers stro in de stal, de varkens krijgen dagelijks een portie ruwvoer, dat geen geneesmiddelen bevat. Het couperen van staarten is verboden. Het vlees is te koop in gespecialiseerde slagerijen en enkele supermarkten.
Scharrelrunderen worden in groepen gehouden, van mei tot september lopen ze buiten, ze kunnen gaan liggen en staan. Er zijn geen extra milieueisen voor dit vlees.
Het PVE/IKB-keurmerk van de productschappen Vee, Vlees en Eieren stelt kwaliteitseisen aan varkensvlees. Dit keurmerk is dus niet ‘groen’: er wordt niet gekeken naar de gevolgen voor het milieu of het dierenwelzijn.
Vis
Het MSC Viskeurmerk van de Marine Stewardship Council geeft aan dat de vis duurzaam is gevangen. Duurzaam wil hier zeggen dat de visstand en de natuur niet worden aangetast door de visserij.
In Nederland zijn steeds meer vissoorten met een MSC-keurmerk te koop. Gekweekte vis komt niet in aanmerking voor het MSC-keurmerk. In November 2007 kondigden de supermarkten aan dat zij in 2011 alleen nog maar MSC-vis zullen verkopen.
Voor biologisch gekweekte vis is er geen Nederlands keurmerk. Biologische vis kan wel een Duits (Naturland) of een Brits (Soil Association) keurmerk hebben.
Eieren
De herkomst van een ei is af te leiden uit het eerste cijfers van het stempel op een ei. Hoe lager het cijfer, des te beter het kippenleven. Een 0 is biologisch, 1 is vrije uitloop, 2 is scharrel, 3 is een kooi. Eieren met een Demeter-keurmerk of EKO-keurmerk scoren het best op het gebied van dierenwelzijn.
Vrije uitloop eieren en scharreleieren kunnen een Europees scharrelleurmerk (CPE) krijgen. Het voer is niet biologisch en preventieve geneesmiddelen zijn toegestaan. Let op: de scharrelnorm is voor eieren minder streng dan voor kippenvlees. Scharrel-legkippen kunnen in schuren vrij rondlopen, maximaal zeven per vierkante meter, ze leggen eieren in eigen nesten. Maar de kippen kunnen niet naar buiten en dat is voor scharrel-vleeskippen wél een voorwaarde. Wie eieren van kippen wil die buiten komen, moet dus niet kiezen voor ‘scharreleieren’ (nummer 2), maar voor ‘vrije uitloop’ (nummer 0 of 1). Het vrije-uitloopei komt van kippen die buiten kunnen scharrelen op een oppervlak van minimaal 2,5 m2 per kip.
Het graskeurmerk stelt extra eisen aan het veevoer en de huisvesting. Kippen die graseieren leggen, leven met maximaal zeven dieren op een vierkante meter; de kippen hebben een vrije uitloop van minimaal 2,5 m2 per kip. De kippen kunnen scharrelen in onbespoten weiden. Ze krijgen uitsluitend plantaardig voedsel zonder chemische kleurstoffen, zoals granen, zaden en peulvruchten. De snavels worden wel gekapt.
Het PVE/IKB eikeurmerk stelt kwaliteitseisen aan het ei op het gebied van voer, transport en hygiëne; geen dierenwelzijn- of milieueisen.
Streekproducten
Erkende streekproducten zijn traditionele producten die worden beschermd door een Europese verordening, de zogeheten Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB). De BOB is ingesteld om namen te beschermen tegen misbruik en namaak van binnen de EU. De producten mogen uitsluitend in de traditionele streek worden geproduceerd. Er zijn acht Nederlandse producten met het BOB-logo zoals Noord-Hollandse Kaas of Opperdoezer Ronde. Andere Europese BOB-producten zijn bijvoorbeeld Feta, Balsamico-azijn, Parmaham of Blue Stilton.
Erkende Streekproducten moeten uit een duidelijk omschreven streek komen. Dat geldt voor de grondstoffen én voor de verwerking. Daarnaast is een duurzame, milieuvriendelijke productie vereist om het keurmerk te verkrijgen. Er worden eisen gesteld aan het gebruik van bodemverbeteraars en bestrijdingsmiddelen. Bij de productie van grondstoffen moet zorg worden besteed aan het behoud en beheer van het karakteristiek landschap.
Stichting Streekeigen Producten Nederland (SPN) verleent op basis van min of meer dezelfde criteria een eigen keurmerk: 'Erkend Streekproduct'. Het is vooral te vinden op producten van de zes licentiehouders, regionale organisaties met ieder hun eigen keurmerk, zoals Zeeuwse Vlegel (brood), De Groene Hoed of de Waddengroep.
In Europa bestaan er ook nog een Beschermde Geografische Aanduiding (BGA)en een Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS). Deze keurmerken zeggen niets over de milieuvriendelijkheid van de productiewijze, maar alleen over de herkomst ervan.
Bij producten met het BGA-logo moet er in minstens één van de fasen van productie, bewerking of bereiding een relatie zijn met een bepaalde streek. De Westlandse druif bijvoorbeeld staat geregistreerd als BGA.
Producten met het GTS-logo mogen met dezelfde kenmerken overal geproduceerd worden. Ze zijn echter bijzonder door hun traditionele karakter in samenstelling of bereidingswijze. Boerenkaas is de eerste Nederlandse specialiteit met Europese bescherming.
Voor de consument zijn de verschillen tussen de drie groepen vaak ondoorgrondelijk en de regels onduidelijk. Zo kunnen Limburgse vlaai of de oer-hollandse Goudse kaas geen naamsbescherming krijgen, en Griekse Feta en Roquefort wel.
<< Start < Vorige 1 2 Volgende > Einde >> |